Zoek je oefeningen voor Gezonde Zelfliefde, om liefdevoller met jezelf om te gaan? Dan is het goed om eerst stil te staan bij wat je met zulke oefeningen eigenlijk doet. Zelfliefde-oefeningen zijn niet bedoeld om jezelf op te hemelen of een positiever zelfbeeld te installeren. Ze helpen je om een andere houding te oefenen: ruimer, warmer en minder afhankelijk van de vraag of je iets goed of fout doet.
Binnen Gezonde Zelfliefde in Zijnsoriëntatie gaat dit nog een stap verder. De beoefening helpt je om stil te vallen bij waar je al bent, te rusten in je basis en je af te stemmen op een rijkdom en vrijheid die je niet eerst hoeft te produceren.
De oefeningen hieronder zijn gebaseerd op principes en werkvormen uit Gezonde Zelfliefde. Sommige zijn vereenvoudigd tot korte oefeningen waarmee je in het dagelijks leven kunt kennismaken met deze houding.
Wat deze oefeningen wél en niet doen
Het is niet de bedoeling dat je jezelf ervan probeert te overtuigen dat je goed genoeg bent. Daarmee zou je binnen hetzelfde beoordelende kader blijven: eerst was je misschien niet goed genoeg, en nu moet je jezelf leren geloven dat je dat wel bent.
De Zijnsgeoriënteerde beweging is anders. Je leert de rijkdom herkennen die niet van zo’n oordeel afhankelijk is. Je vrije aard hoef je niet te maken en je hoeft geen betere versie van jezelf te worden.
Dat betekent niet dat beoefening geen inspanning vraagt. De gewoontes van de psyche zijn sterk. Het vraagt herhaling, aandacht en discipline om je steeds opnieuw naar een ruimere optiek te wenden. Vrijheid is gegeven; ermee vertrouwd raken en haar vorm laten krijgen in je leven vraagt oefening. Moeiteloosheid en discipline horen daarom beide bij het pad.
Zes zelfliefde-oefeningen om mee te beginnen
1. Onderbreek de automatische stroom
Veel van de dag zijn we onderweg naar het volgende: een taak, een gedachte, een oplossing of iets wat nog beter moet. Onderbreek die beweging één of twee keer per dag bewust.
Stop even. Voel je lichaam en je adem. Merk op waar je bent. Je hoeft op dit moment nergens naartoe en niets aan jezelf te veranderen.
Deze eenvoudige vorm van wakker worden uit de automatische stroom is een belangrijk fundament. Je oefent om niet voortdurend door je gedachten en impulsen meegenomen te worden, maar aanwezig te blijven bij wat er nu is.
2. Laat waar zijn wat er is
Ga een paar minuten zitten en merk op wat er aanwezig is: gedachten, lichamelijke sensaties, gevoelens en stemmingen. Probeer ze niet onmiddellijk te corrigeren, verklaren of weg te maken.
Het gaat niet om het bereiken van een rustige of bijzondere toestand. Je oefent een andere verhouding tot wat verschijnt. Kun je iets laten zijn zoals het nu is, zonder er meteen een verbeterproject van te maken?
Daarin verschuift de aandacht van alleen de inhoud van je ervaring naar de houding waarmee je die ervaring tegemoet treedt.
3. Merk de blik op waarmee je naar jezelf kijkt
Wanneer je jezelf beoordeelt, onderzoek dan niet alleen wat je over jezelf denkt, maar vooral hoe je naar jezelf kijkt.
Is die blik hard, angstig, wantrouwend of eisend? Ben je alweer bezig jezelf te corrigeren of ergens naartoe te krijgen?
Je hoeft de kritische stem niet weg te maken. Merk op dat hij er is en dat je er niet volledig mee hoeft samen te vallen. Alleen al het herkennen van de houding van waaruit je kijkt, maakt een andere optiek mogelijk.
Herken je hierin veel vertrouwde patronen? Lees dan ook het artikel over signalen van een gebrek aan zelfliefde.
4. Stem je af op de Zijnsouders
Een belangrijke oefenvorm binnen Gezonde Zelfliefde is de visualisatie van de Zijnsouders.
De Zijnsouders zijn Gestaltebeelden die vorm geven aan liefdevolle, wijze en heldere kwaliteiten van Spirit. Je roept deze beelden op, stelt je open voor hun aanwezigheid en laat je raken door hun liefdevolle aandacht.
Het doel is niet om een prettige fantasiewereld te maken. Via de visualisatie stem je je af op kwaliteiten van Spirit die vanuit de Zijnsgeoriënteerde visie al tot je vrije aard behoren en niet eerst door de psyche geproduceerd hoeven te worden.
Door je steeds opnieuw door de Zijnsouders te laten raken, kan een nieuwe en liefdevollere verhouding tot jezelf ontstaan. Hans Knibbe spreekt in dit verband over het opbouwen van een “buffer van goedheid”. Juist wanneer oude angst, zelfkritiek of defensiviteit worden geactiveerd, kan die geoefende optiek steun geven.
In dit fragment begeleidt Hans Knibbe een student om contact te maken met de Zijnsouders.
5. Bekijk een moeilijk moment vanuit een ruimere optiek
Juist wanneer je geraakt, boos, bang of teleurgesteld bent, vernauwt je blik gemakkelijk. Je valt dan snel samen met je eerste reactie.
Probeer op zo’n moment niet onmiddellijk het probleem op te lossen. Neem eerst enige afstand en plaats de situatie als het ware voor je.
Stem je vervolgens af op de liefdevolle en wijze optiek die je bijvoorbeeld met de Zijnsouders hebt geoefend. Hoe verschijnt dezelfde situatie wanneer je er vanuit meer ruimte, warmte en helderheid naar kijkt?
Dat betekent niet dat je je pijn ontkent of alles mooi probeert te vinden. Je neemt je psychische reactie serieus, maar laat haar niet als enige perspectief bepalen wat waar is en hoe je moet handelen. Vanuit die ruimere houding kun je vervolgens onderzoeken wat in de concrete situatie een passend gebaar of een passende handeling is.
In dit fragment kijkt een student vanuit contact met de “buffer van goedheid” naar een pijnlijke situatie: een voorbeeld van hoe je een moeilijk moment vanuit een ruimere optiek kunt benaderen.
6. Herken waar vrijheid al verschijnt
Sta aan het einde van de dag kort stil bij een moment waarop je aanwezig, warm, helder, liefdevol of vrij was.
Misschien was het heel eenvoudig: je luisterde werkelijk naar iemand, je voelde schoonheid, je reageerde minder automatisch dan anders of je kon even rusten zonder iets te hoeven bereiken.
Maak daarvan geen nieuwe prestatie. Het gaat er niet om te bewijzen dat je vandaag “goed” was. Merk alleen op dat kwaliteiten als openheid, warmte en helderheid al in je leven kunnen verschijnen.
Zo train je niet alleen je gevoeligheid voor je moeilijkheden, maar ook voor de rijkdom die er al is.
Hoe vaak oefen je?
Gezonde zelfliefde werkt niet als een kuur met een einddatum. Er is geen vast aantal weken waarna je “klaar” bent.
Herhaling is wel belangrijk. Door regelmatig kort stil te vallen, wakker te worden en je optiek te herinneren, kan de psyche steeds vertrouwder raken met een ruimere en liefdevollere houding. Wat aanvankelijk bewust geoefend moet worden, kan zo geleidelijk een gezonde gewoonte worden.
Wil je dieper ingaan op de stille basis van deze oefeningen, lees dan verder over meditatie voor zelfliefde, of lees meer over de achtergrond in ons artikel over Gezonde Zelfliefde.
Zelf ervaren onder begeleiding
Je kunt veel van deze principes zelf verkennen. Oefenen onder begeleiding kan helpen om de verschillende werkvormen beter te leren kennen en ze te verbinden met wat je in je dagelijks leven tegenkomt.
In de cursus Gezonde Zelfliefde werk je onder leiding van ervaren leraren onder andere met wakkerte, de Zijnsouders en het trainen van een ruimere en liefdevolle houding.
Het doel is niet om jezelf tot een betere versie te maken. Je oefent om de voortdurende verbeterbeweging te onderbreken, je af te stemmen op de rijkdom van je vrije aard en van daaruit steeds vrijer vorm te geven aan je leven.
Bekijk de cursus Gezonde Zelfliefde
Veelgestelde vragen
Werken zelfliefde-oefeningen echt?
Gezonde zelfliefde werkt niet als een truc waarmee je jezelf waardevoller maakt. De oefeningen trainen je om minder automatisch vanuit tekort, zelfcorrectie en oude gewoontepatronen te kijken en je steeds opnieuw af te stemmen op een ruimere en liefdevollere houding. Herhaling helpt om die houding vertrouwder te maken.
Hoe vaak moet ik oefenen?
Er bestaat geen voorgeschreven tijdpad. Regelmatig kort oefenen kan een goede manier zijn om de houding ook gedurende de dag te herinneren. Belangrijker dan de duur van één oefening is dat beoefening geen incidentele “spirituele injectie” blijft, maar geleidelijk onderdeel wordt van de manier waarop je met jezelf en je leven omgaat.
Wat als ik niets voel bij een oefening?
De oefeningen zijn niet bedoeld om een bepaalde ervaring te produceren. Ook wanneer je vooral onrust, weerstand, afstand of weinig gevoel opmerkt, kun je daarmee aanwezig zijn. Forceer geen warmte of openheid. De beoefening bestaat juist uit het steeds opnieuw wakker worden en je houding herinneren, zonder te eisen dat je ervaring onmiddellijk verandert.
Zelfliefde-oefeningen zijn geen nieuw zelfverbeteringsproject. Ze helpen je om stil te vallen bij waar je al bent, je af te stemmen op een ruimere en liefdevollere optiek en de psyche vertrouwd te maken met een vrijheid die niet eerst verdiend of gemaakt hoeft te worden.
